Jesteś rodzicem? Nastolatkiem? Opiekunem? Pedagogiem? Specjalistą pracującym z dziećmi i młodzieżą? Chcesz wykorzystać nadchodzący świąteczny czas zakopując się w pluszowych pieleszach z kubkiem gorącej herbaty i… pogłębiać swoje kompetencje rodzicielskie lub zawodowe? Każdy czas jest dobry, a szczególnie ten, w którym przy zapachu piernika i goździków możemy oddać się dobrej lekturze z poczuciem rozwijania swoich umiejętności w byciu i wspieraniu tych, którzy najbardziej tego potrzebują – tych bliskich nam prywatnie lub zawodowo, małych i młodych ludzi.

Zestawienie pięciu książek dedykowanych rodzicom, opiekunom, młodzieży i specjalistom pracującym z dziećmi i młodzieżą przygotowały specjalistki z warszawskiego Domu Rozwoju, poradni psychoterapeutycznej i psychologicznej dla dzieci, młodzieży, rodzin i dorosłych.

Joanna Gruhn-Devantier, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i młodzieży poleca:

W pułapce myśli dla nastolatków Louise Hayes, Ann Bailey, Joseph Ciarrochi, wyd. GWP

„W pułapce myśli dla nastolatków”  - Louise Hayes, Ann Bailey, Joseph Ciarrochi, wyd. GWP

„W pułapce myśli – dla nastolatków” to książka którą powinien przeczytać każdy młody człowiek wchodzący w okres dorastania. W wyjątkowo przystępny sposób porusza ona niezwykle ważne tematy, o których zdecydowanie zbyt rzadko rozmawiamy z młodzieżą na co dzień. Czytając dowiemy się między innymi, jak można radzić sobie z lękiem, smutkiem czy złością, jak kierować się w życiu swoimi wartościami, jak budować relacje z innymi oraz jak rozwijać swoje poczucie własnej wartości. W książce znajduje się wiele ćwiczeń, pomocnych ilustracji, przykładowych historii, które sprawiają, że z jej pomocą bardzo łatwo można zacząć wprowadzać drobne zmiany w swoim sposobie myślenia. Jeśli macie w rodzinie 12, 13, 14, czy 15-latków i chcecie ułatwić im nieco pełen wyzwań okres adolescencji to „w pułapce myśli” może być świetnym pomysłem na gwiazdkowy prezent.

Książka dostępna jest na stronie GWP: https://www.gwp.pl/w-pulapce-mysli-dla-nastolatkow-jak-skutecznie-poradzic-sobie-z-depresja-stresem-i-lekiem.html


„Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania” Daniel J. Siegel, wyd. MiND

„Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania” - Daniel J. Siegel, wyd. MiND

„Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania” może z kolei przynieść dużo ulgi i zrozumienia każdemu, kto aktualnie mierzy się z wyzwaniami bycia rodzicem nastolatka. Po pierwsze autor dość sprawnie rozprawia się w niej z wieloma, niekoniecznie mającymi poparcie w nauce, mitami na temat okresu adolescencji (jak np. że wszystkie trudne zachowania w tym okresie można przypisać „burzy hormonów”). Siegel, który jest neuropsychologiem, skupia się na pokazaniu zmian, zachodzących w mózgu nastolatka i tego, jaki mają one wpływ na zachowanie i sposób myślenia. Lektura tej książki sprawia, że przestajemy widzieć okres dorastania jako problem do rozwiązania, a nasze nastoletnie dziecko traktować jako wroga numer jeden. Zamiast tego możemy zobaczyć potencjał i wyjątkowość w byciu nastolatkiem, a także dowiedzieć się, jak mądrze, z wrażliwością i empatią, można wspierać młodzież w tej wyjątkowej fazie rozwoju.


Joanna Gutral, psycholożka i psychoterapeutka, poleca:

Trudny czas dojrzewania Joseph Ciarrochi, Louise Hayes, wyd. GWP

„Trudny czas dojrzewania” - Joseph Ciarrochi, Louise Hayes, wyd. GWP

Czy dla Ciebie, rodzicu, opiekunie, nauczycielu, psychologu i pedagogu pracująca z młodzieżą brzmi jak wyzwanie? Kto z nas nie pamięta tej burzy i naporu hormonów, testowania granic, poszukiwania siebie na wertepach drogi zmierzającej ku budowaniu własnej tożsamości? Ciarki biegną po plecach na takie wspomnienie? Z pomocą przychodzi podręcznik „Trudny czas dojrzewania”, który podpowie jak być uważnym, czułym i wspierającym współtowarzyszem tej podróży, w tym trudnym, chociaż bardzo wyjątkowym czasie. Według statystyk Ministerstwa Zdrowia zaburzenia psychiczne dotykają ok. 10 proc. dzieci i młodzieży, co oznacza, że w Polsce ponad 600 tys. osób poniżej 18. roku życia potrzebuje profesjonalnej opieki. Stan psychiatrii w Polsce woła o pomstę do nieba – co chwilę zamykane są kolejne oddziały, na których młodzi ludzie mogliby otrzymać odpowiednią pomoc. Sprawia to, że praca własna rodziców, opiekunów, pedagogów, specjalistów staje się jeszcze bardziej szczególna, ważna, potrzebna. W książce znajdziemy metody oparte o terapię akceptacji i zaangażowania (ACT). Metody te służą pogłębianiu i poznawaniu emocjonalności własnej, bycia w zgodzie ze sobą, akceptacji tego, co trudne i nauczeniu się zarządzać własnymi zasobami, a także formowaniu i poznawaniu „zdrowego dorosłego”. Autorzy proponują model DNA-V, który oparty jest o pracę z wartościami i uważnością. Brzmi enigmatycznie? Wartości pełnią rolę drogowskazu, który pomaga zmagać się z trudnościami i dyskomfortem, uważność zaś pomaga właściwie interpretować to, co się dzieje, być obecnym tu i teraz, pomaga opanować trudne emocje i pełniej przeżywać rzeczywistość. To bardzo ważne, zwłaszcza w młodym wieku, kiedy pośpiesznym krokiem młodzi ludzie zbliżają się ku dorosłości. Ważne, aby mieli zasoby, aby wkroczyć w nią pewnym krokiem.

Książka dostępna jest na stronie GWP: https://www.gwp.pl/trudny-czas-dojrzewania-jak-pomoc-nastolatkom-radzic-sobie-z-emocjami-osiagac-cele-i-budowac-wiezi-s.html


Paulina Tartanus, psycholożka pracująca z dziećmi i młodzieżą, poleca:

„SELF – REG S. Shanker, T. Barker, wyd. Mamania

„SELF - REG” - S. Shanker, T. Barker, wyd. Mamania

Zdaje się, że obecne pokolenie dzieci i młodzieży dorasta zmagając się ze zbyt wysokim poziomem stresu i wymagań. Dorośli nie zawsze zdają sobie z tego sprawę, sami żyjąc w pędzie harmonogramów, zadań i ciasno wypełnionego planu. Jak rozpoznać ukryte stresory, „nie dać” się im i jak zrozumieć co kryje się za płaczem, krzykiem dziecka oraz dlaczego mamy wrażenie, że nas nie słyszy? O tym jest ta książka.

Samoregulacja to nic innego jak dążenie do równowagi, a więc normowanie poziomu pobudzenia i odzyskiwanie wykorzystanych zasobów energii. Jest to klucz do efektywnego korzystania ze swojego potencjału, lepszej koncentracji, opanowania frustracji, impulsywności czy rozwijania umiejętności współpracy.

Książka poparta wiedzą naukową zawiera opis pięciu obszarów składowych samoregulacji (biologiczny, emocji, poznawczy, społeczny i prospołeczny) oraz techniki poprzez które możemy wspierać rozwój dzieci w każdym z nich. Po lekturze, jak pisze prof. Stuart Shanker „Zamiast się zirytować, zaczniesz zadawać pytania. Zaczniesz słuchać, zamiast dyscyplinować lub wydawać polecenia. Całym sobą, wszystkimi zmysłami. Zamiast reagować w sposób, który tylko dodaje dziecku stresu i powoduje, że zużywa ono więcej energii, możesz pomóc mu się uspokoić, przywrócić równowagę i odprężyć się. Dzięki metodzie samoregulacji.”

„(Nie)Grzeczni? M. Bajko, M. Janiszewska, wyd. Sensus

„(Nie)Grzeczni?” - M. Bajko, M. Janiszewska, wyd. Sensus

Niegrzeczne czyli jakie? Prawdopodobnie – w myśl opinii publicznej – mowa o dzieciach, które nie stosują się do poleceń rodziców, nie są posłuszne, mają własne zdanie i robią na złość. Ale czym właściwie jest owa niegrzeczność, czyli jak zrozumieć o co chodzi dziecku? Książka jest niezwykle humorystycznym spisem sytuacji, które wydarzyły się naprawdę i dzieją prawdopodobnie codziennie w większości domów, w których są małe dzieci ciekawe świata! Prócz zapisu scen, autorki (psychoterapeutka i dziennikarka) pod lupę wzięły postawy oraz emocje zarówno dziecka, jak i rodzica oraz z perspektywy obserwatora „tłumaczą” co się właśnie wydarzyło. „Sucha” analiza sytuacji pozwala na poszerzenie perspektywy czytelnika, zobaczenie i zrozumienie sytuacji, która w trakcie, gdy jest się jednym z jej bohaterów wcale nie wydaje się być śmieszna. Autorki starają się wydobyć wnikliwą logikę dziecka, by tym samym spróbować uniknąć błędów w przyszłości. Książka teoretycznie przeznaczona jest dla rodziców maluchów do 6 lat, jednak wiadomo, że to granica tylko umowna.


Zestawienie książek przygotowały:

Joanna Gruhn-Devantier

Joanna Gruhn-Devantier – psycholog, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Psychoterapeutka w trakcie procesu certyfikacji, obecnie na 4-tym roku całościowego, podyplomowego szkolenia psychoterapeutycznego w Ośrodku Psychologiczno-Medycznym „Mabor”, rekomendowanym przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne. Prowadzi psychoterapię dzieci, osób dorosłych oraz rodzin w podejściu psychodynamicznym, które łączy z nurtem systemowym. Współzałożycielka Domu Rozwoju.


Joanna Gutral – doktorantka Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich Uniwersytetu SWPS na wydziale psychologii, słuchaczka Podyplomowej Szkoły Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej Uniwersytetu SWPS, Współzałożycielka i współtwórczyni Akcji Mam Terapeutę. Badawczo zajmuje się postrzeganiem siebie i innych w czasie. Prowadzi zajęcia ze znienawidzonej przez większość studentów statystyki i metodologii. Miłośniczka teatru, wierna czytelniczka twórczości Irvina Yaloma i fanka skandynawskiego kina.


Paulina Tartanus – psycholog, absolwentka Wydziału Psychologii na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie zrealizowała specjalizację z psychoterapii. Aktualnie poszerza swoją wiedzę w całościowym szkoleniu psychoterapeutycznym w Krakowskim Centrum Psychodynamicznym. Doświadczenie zawodowe zdobywała m.in. w oddziale dziennym Kliniki Psychiatrii, Stresu Bojowego i Psychotraumatologii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, telefonie wsparcia Fundacji Nagle Sami, Stowarzyszeniu Aslan. Aktualnie związana z Domem Rozwoju i Akademickim Ośrodkiem Psychoterapii UW, gdzie prowadzi konsultacje psychologiczne i psychoterapię.


Artykuł powstał we współpracy z Gdańskim Wydawnictwem Psychologicznym.

Leave a Reply