Kiedy boli nas głowa, brzuch, czy ząb zazwyczaj intuicyjnie chwytamy za telefon i wybieramy numer do lekarza specjalisty, wierząc, że odpowiedni zestaw leków usunie przyczynę bólu i wszelkie jego objawy. Co jednak, kiedy farmakoterapia zawodzi, a ból utrzymuje się przez dłuższy czas, nawet jeśli jego potencjalna przyczyna już minęła? Czy psychoterapia poznawczo behawioralna może okazać się skuteczną formą pomocy?

 

PRZEWLEKŁY BÓL Terapia poznawczo-behawioralna. Podręcznik terapeutyDr John D. Otis, amerykański lekarz specjalizujący się w pracy z osobami dotkniętymi bólem przewlekłym, przedstawia w swojej książce „Ból przewlekły. Terapia poznawczo-behawioralna” zalety tejże metody. Na tę publikację składają się w zasadzie dwie, wzajemnie uzupełniające się książki: podręcznik terapeuty, składający się z dokładnego protokołu postępowania terapeutycznego opartego na technikach poznawczych i behawioralnych, gdzie podzielony na sesje materiał zakłada stopniowe nabywanie umiejętności radzenia sobie z bólem oraz poradnik pacjenta, zawierający materiały psychoedukacyjne oraz ćwiczenia przeznaczone do pracy osobistej. Publikacja ta ukazała się w ramach serii Treatment that works, co oznacza, że opiera się na dowodach naukowych i wynikach badań empirycznych, w których potwierdzona została skuteczność opisywanych technik.

 

Jedna z klasycznych metaanaliz 25 randomizowanych (tzn. takich, w których uczestnicy losowo przydzielani byli do grupy eksperymentalnej, gdzie otrzymywali terapię poznawczo-behawioralną i kontrolnej, w której takiej terapii nie otrzymywali) badań z zastosowaniem terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu bólu przewlekłego (Morley, Eccleston i Williams, 1999), wykazały, że zastosowanie właściwych protokołów i technik istotnie zmienia zakres odczuwanego bólu, poprawia poznawcze radzenie sobie z nim i jego behawioralną ekspresję. Na te i wiele innych, aktualnych badań powołuje się autor podręcznika, nie pozostawiając wątpliwości co do skuteczności proponowanej metody.

 

PRZEWLEKŁY BÓL Terapia poznawczo-behawioralna. Poradnik pacjentaBól przewlekły jest uznawany za najbardziej kosztowny problem zdrowotny w USA (do najczęściej wyróżnianych zalicza się ból pleców i bóle głowy oraz szyi). Tego typu dolegliwość utrudnia podejmowanie aktywności zawodowej, społecznej i rekreacyjnej, co wycofuje z życia społecznego doprowadzając do izolacji, obniżonego nastroju, zmniejszenia poczucia własnej wartości i pogorszenia kondycji fizycznej. Uświadamiając sobie ograniczenia, jakie wnosi w codzienne życie ból przewlekły, tym łatwiej docenić potrzebę zadbania o dobrostan psychiczny.

 

Z powodu bólu przewlekłego zwalniamy się z pracy, gorzej funkcjonujemy nie tylko na tle zawodowym, ale i osobistym. Proponowane w książce rozwiązania oparte są o techniki restrukturyzacji poznawczej (mówiąc prościej – zmianę sposobu myślenia, a co za tym idzie, odczuwania emocji i zachowania) oraz treningi relaksacyjne (progresywna relaksacja mięśni), stopniowe zwiększanie poziomu aktywności i prace osobiste zaprojektowane w celu ograniczenia unikania pewnych dysfunkcyjnych zachowań.

 

Książka ta jest pozycją obowiązkową dla terapeutów pracujących na co dzień z pacjentami zmagającymi się z bólem przewlekłym i problemami natury psychosomatycznej. Poradnik skierowany do pacjentów pozwoli im nie tylko zrozumieć mechanizm działania pewnych dolegliwości bólowych, ale i znajdować ukojenie w samodzielnej pracy z wykorzystaniem technik relaksacyjnych. Serdecznie polecamy! 🙂

 

Książka dostępna jest na stronie Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego.

 

Joanna Gutral – doktorantka Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich Uniwersytetu SWPS na wydziale psychologii, słuchaczka Podyplomowej Szkoły Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej Uniwersytetu SWPS, Współzałożycielka i współtwórczyni Akcji Mam Terapeutę. Badawczo zajmuje się postrzeganiem siebie i innych w czasie. Prowadzi zajęcia ze znienawidzonej przez większość studentów statystyki i metodologii. Miłośniczka teatru, wierna czytelniczka twórczości Irvina Yaloma i fanka skandynawskiego kina.

 

Artykuł powstał we współpracy z Gdańskim Wydawnictwem Psychologicznym.

.