ARTYKUŁYKSIĄŻKI

„Perfekcyjni do bólu” – recenzja książki

By 2 kwietnia 2021 No Comments
„Perfekcyjni do bólu” – recenzja książki

Przed rozpoczęciem studiów psychologicznych moja wiedza o depresji ograniczała się do znajomości takich symptomów jak obniżony nastrój, apatia i utrata zainteresowania. Dopiero po przestudiowaniu rozdziału o zaburzeniach afektywnych w DSM-V dowiedziałam się, że spektrum objawów jest o wiele większe, a ponadto pacjenci cierpiący na depresję mogą różnić się w obrazie klinicznym: jeden jako objawy zgłosi płaczliwości i osłabienie, inny bezsenność i zwiększone łaknienie. Margaret Robinson Rutherford w swojej książce “Perfekcyjni do bólu. Jak uwolnić się od perfekcjonizmu maskującego depresję i odzyskać zdrowie” przekonuje, że maską dla chorowania na depresję może być perfekcjonizm.

Czym jest “perfekcyjnie ukryta depresja”?

Margaret Robinson Rutherford jest psycholożką z ponad 25-letnią praktyką. Podczas rozmów ze swoimi pacjentami zaczęła zauważać pewien wzór — niektórzy z nich zadręczali się perfekcjonizmem i zamartwianiem, jednocześnie odcinając od swoich emocji, od bliskich sobie osób i nie przyznawali się do wewnętrznego bólu. Pacjenci ci sprawiali wrażenie, jakby cieszyli się tym, co mieli, wiedli szczęśliwe i poukładane życie, byli obowiązkowi, doskonale wypełniali zadania domowe i zawodowe, a dodatkowo zawsze służyli pomocą. Z zewnątrz wydawało się, że nic im nie dolega, podczas gdy w środku toczyli walkę z cierpieniem, swoimi przekonaniami i bolesnymi myślami. Autorka, myśląc o swoich pacjentach, w 2014 roku napisała artykuł “Osoba z perfekcyjnie ukrytą depresją — czy to ty?”, który zapoczątkował falę udostępnień i dyskusji na temat tego, czym jest perfekcyjnie ukryta depresja (PHD, Perfectly Hidden Depression).

PHD nie jest zaburzeniem, którego opis znaleźlibyśmy w klasyfikacjach ICD oraz DSM. To zespół objawów, których współwystępowanie może wskazywać na maskującą się pod postacią perfekcjonizmu depresję. Margaret Robinson Rutherford, aby zobrazować różnicę pomiędzy depresją kliniczną a PHD, używa porównania: “Jeżeli klasyczna depresja jest brakiem żywotności, to perfekcyjnie ukryta depresja jest brakiem samoakceptacji” i twierdzi, że PHD, poprzez pogłębienie rozpaczy, samotności i zmęczenia, może ostatecznie doprowadzić do diagnozy depresji.

Jakie są objawy PHD?

Jak przejawia się PHD? To dziesięć podstawowych objawów, do których należą:

  • dążenie do perfekcji i towarzyszący temu krytyczny, zawstydzający głos wewnętrzny,
  • przesadne poczucie odpowiedzialności,
  • trudność w nawiązywaniu łączności z bolesnymi emocjami,
  • zamartwianie się oraz potrzeba samokontroli i kontrolowania swojego otoczenia,
  • intensywne skupienie się na zadaniach i poczucie własnej wartości czerpane z ich realizacji,
  • troszczenie się o innych, ale niedopuszczanie ich do swojego wewnętrznego świata,
  • lekceważenie swojego zranienia i smutku,
  • współistniejące zaburzenia psychiczne, takie jak zaburzenia odżywiania, lęki, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne lub uzależnienia,
  • głębokie przekonanie, że podstawą dobrego samopoczucia jest dostrzeganie jasnych stron rzeczywistości,
  • odnoszenie sukcesów zawodowych, ale trudności z emocjonalną bliskością w relacjach.

W kontekście zaburzeń czasami mówi się o funkcji, jakie spełniają. W przypadku PHD będą to: osłona, ochrona oraz przetrwanie. Warto jednak pamiętać, że PHD jest koncepcją Margaret Robinson Rutherford opartą na jej wieloletniej praktyce i leczeniu pacjentów z podobnym wzorem przekonań i zachowań, jednak nie mamy tu do czynienia z oficjalnym rozpoznaniem zaburzenia psychicznego.

Dla kogo jest ta książka?

Być może zastanawiasz się, czy ta książka jest dla Ciebie. Odpowiedź będzie twierdząca, jeśli w opisie objawów PHD odnalazłaś_eś obraz własnego funkcjonowania i jesteś gotowa_y na to, by przejść przez książkę nie tylko teoretycznie, ale także praktycznie. Podczas lektury autorka zachęca do wykonania ponad 60 ćwiczeń polegających na odpowiadaniu sobie na pytania, takie jak: “Którą z dziesięciu cech PHD będzie ci najtrudniej zmienić?”, “Co oznacza dla mnie samoakceptacja”, “Dokąd zmierzam i jakie przekonania chcę podważyć, by tam dotrzeć?”. Oprócz zadań w postaci refleksji, pojawiają się też zachęty do praktykowania uważności oraz samowspółczucia. W książce znajduje się kwestionariusz, który można wykorzystać jako narzędzie, by określić swoje nasilenie objawów w spektrum PHD.

Ta książka jest dla Ciebie, jeśli zauważasz u siebie silny samokrytycyzm, wymaganie od siebie nierealistycznego wysiłku, a jednocześnie cierpienie w samotności i niemożność otwarcia się na swoje emocje i ból oraz podzielenia się przeżyciami z innymi, mimo wykazywania troski bliskim Ci osobom. Podczas lektury poznasz pacjentów autorki i zobaczysz, jak w ich codzienności objawiało się PHD oraz jak wpływało na ich życia i relacje. Ponadto druga część książki poświęcona jest praktycznym wskazówkom pozwalającym uświadomić sobie zmagania z PHD. Autorka tę część nazywa etapami zdrowienia i zalicza do nich: uświadomienie, zaangażowanie, konfrontację, nawiązanie łączności oraz zmianę. Zachęca również, by przechodzić przez te etapy we własnym tempie, zachowując uważność na swoje odczucia i szacunek do samego siebie.

Margaret Robinson Rutherford napisała książkę, która jest wyważeniem teorii, case study oraz zachęty do pracy własnej i refleksji nad swoimi emocjami, przekonaniami i potrzebami. To książka, która w uporządkowany sposób przeprowadza czytelnika po zagadnieniu PHD, jednocześnie dając narzędzia, by przyjrzeć się sobie — co czasem może być trudne i bolesne, ponieważ wymaga zdjęcia maski perfekcjonizmu i dobrze zorganizowanego życia. Jak pisze autorka “uleczenie perfekcyjnie ukrytej depresji wymaga zaakceptowania, że wszystkie nasze słabości, wrażliwe punkty i wady stanowią ważną i akceptowalną część osobowości. Dojście do takiego przekonania jest ważnym etapem w procesie zdrowienia. Nie ma potrzeby wstydzić się słabości. Wcale nie świadczą one o porażce. Masz je w sobie, bo jesteś człowiekiem”.

Książka dostępna jest na stronie Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

PS A na koniec niespodzianka! Dla 6 z Was mamy po egzemplarzu recenzowanej powyżej książki. Co należy zrobić, aby ją otrzymać? Wystarczy wysłać maila na adres hello@zdrowaglowa.pl w tytule wpisując „Perfekcyjni do bólu”. Książki powędrują do osób, których maile przyjdą do nas jako 5, 10, 15, 20, 25 i 30. Do dzieła! 

O autorce:

Kinga Bartkowiak – absolwentka etnologii, studentka psychologii na Uniwersytecie SWPS w Poznaniu. Członkini Koła Naukowego Psychoterapii i Treningu.

Artykuł powstał we współpracy z Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Author Zdrowa Głowa

More posts by Zdrowa Głowa

Leave a Reply