Pomóc i samemu przeżyć – o psychoterapii z różnych perspektyw

 

Wraz z coraz większą popularnością Zdrowej Głowy, wydawcy obdarzają nas zaufaniem i podrzucają godne ich zdaniem pozycje, aby ujrzały światło dzienne, a być może zagościły w dłoniach naszych Czytelników. Muszę przyznać, że tym razem trafiła mi się nie lada gratka, którą przeczytałam niemal jednym tchem. Mowa tu o książce Pomóc i samemu przeżyć – poradnik psychoterapeuty autorstwa Jacka Kubitsky, wydana przez Wydawnictwo Lekarskie PZWL.  Czym tak bardzo różni się od pozycji, które do tej pory przeczytałam? Oto kilka najważniejszych powodów:

 

  1. Mówi jak jest

Moim Mistrzem w pisaniu o psychoterapii jest Irvin Yalom, który w sposób niezwykle ciepły i wnikliwy opisuje swoje wspomnienia z terapii i ukazuje jaką sztuką jest uprawianie jej na najwyższym poziomie. Mistrzostwo to polega głównie na powątpiewaniu w swoje hipotezy, uważności na utarte schematy myślenia i wyciąganiu wniosków z każdych skuch, mając na celu dobro drugiej osoby. Pomóc i samemu przeżyć ukazuje nam tę prawdę nieco brutalniej: autor przedstawia szereg badań dotyczących błędów, jakie popełniają terapeuci, schematów, w jakie popadają doprowadzając do wypalenia zawodowego. Olbrzymi przegląd literatury i powołanie się na źródła powinien zamknąć usta wszystkim niedowiarkom.

 

  1. Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia

Jeżeli czytalibyśmy tę książkę w gabinecie terapeutycznym, to każdą jej część powinniśmy przeglądać zmieniając miejsca siedzenia: zarówno z pozycji fotela terapeuty, jak i klienta, obserwując gabinet przez okno lub wnikając w niego jako niemy świadek zdarzeń, które mogą się w nim wydarzyć. W książce znajdziemy nie tylko informacje odnośnie terapeuty, jego dylematów i trudności. Przeczytamy również o relacji z pacjentem, o wątpliwościach i lękach przed terapią, samej istocie terapii, o zasadach prowadzenia właściwej praktyki terapeutycznej i psychologicznej oraz o wpływach filozofii i czasu na przebieg terapii, zarówno z punktu widzenia terapeuty jak i pacjenta. To jakby wsadzić terapię w szklaną kulę i oglądać ją sobie na różne sposoby: jej blaski w jaskrawym świetle dnia, a także jej cienie, kiedy światło zgaśnie.

 

  1. Potwierdzone naukowo

Autor powołuje się na źródła naukowe. Podaje szereg badań dotyczących każdego aspektu, jaki opisuje w książce. Znajdziemy badania na temat wypalenia zawodowego u terapeutów, predyspozycji do zawodu, najczęściej popełnianych błędów przez młodych i starszych stażem praktyków.

 

  1. Czasami nie bywa różowo…

To pierwsza pozycja książkowa, z jaką się spotkałam, napisana w języku polskim, która bardzo rzeczowo i konkretnie mówi również o cieniach, jakie niesie ze sobą zawód psychoterapeuty. Wymowny tytuł Pomóc i samemu przeżyć pokazuje, jak ważna jest empatyczna motywacja terapeuty do pracy z pacjentem, ale i jak ryzykowna może być dla samego terapeuty, jeśli nie zadba o odpowiednie warunki. Oprócz superwizji, autor podkreśla wagę terapii własnej psychoterapeuty.

 

  1. Rozwiejmy dylematy

Nie sposób przewidzieć psychoterapii. Ba! Nie sposób nawet omówić wszystkich sytuacji, które mogą spotkać terapeutę na jego zawodowej drodze. Jednakże zdarzają się pytania z pogranicza życia zawodowego i prywatnego w relacji z pacjentem, które nurtują zwłaszcza początkujących terapeutów. Autor przytacza tu dylematy dotyczące psychoterapeuty jako osoby prywatnej w oczach pacjentów i relacjach z otoczeniem, terapii z pomocą tłumacza, wizyt domowych czy granic prywatności.

 

Chociaż jestem dopiero na początku swojej drogi, zdałam sobie sprawę z tego, jak wielką odpowiedzialnością i ryzykiem obarczony jest ten zawód. Aby w pełni pomagać pacjentom musimy czuć się zawodowo usatysfakcjonowani. Autor nie podaje nam złotego środka – wszak jak to w psychoterapii bywa, każdy musi znaleźć go sam. Jacek Kubitsky punktuje zagrożenia, jakie mogą spotkać początkujących i zaawansowanych terapeutów, jak chronić się przed wypaleniem zawodowym oraz jak pomimo niedogodności logistycznych i biurokratycznych nie tracić wiary w ideę psychoterapii. Co ważne, autor cytuje badania prowadzone wśród terapeutów pracujących w różnych modalnościach. Dotknięcie wielu wątków, nawet jeśli nie było okazji aby „spotkać się” z nimi we własnej praktyce, poszerza zawodowe horyzonty.

 

Książka ta jest nie tylko poradnikiem psychoterapeuty, ale każdego specjalisty, który pracuje z drugim człowiekiem. Szczegółowy przegląd badań i literatury w połączeniu z komentarzami autora, wynikającymi z jego osobistych doświadczeń, może być źródłem cennych wskazówek dla nas wszystkich, zarówno tych na starcie, jak i rozpędzonych już na połowie dystansu zawodowej kariery.

 

Książka dostępna jest w księgarni wydawnictwa.

 

Joanna Gutral – doktorantka Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich Uniwersytetu SWPS. Współzałożycielka i współtwórczyni Akcji Mam Terapeutę. Badawczo zajmuje się postrzeganiem siebie i innych w czasie. Fanka statystyki w badaniach naukowych i marketingowych. Miłośniczka teatru i kultury słowa, wierna czytelniczka twórczości Irvina Yaloma i fanka skandynawskiego kina.

 

 

Artykuł powstał we współpracy z Wydawnictwem PZWL.