Gdy wychowanie bywa wyzwaniem

Czy zdarza Ci się pomyśleć: „Czasem mam ochotę po prostu uciec od swoich dzieci”, „Marzę o tygodniu spędzonym w szpitalu”, „Są momenty, gdy żałuję, że jestem matką”?

Co czujesz, gdy takie myśli przychodzą Ci do głowy? Poczucie winy, wstyd, zażenowanie, dyskomfort? Może za wszelką cenę starasz się ich unikać, zaprzeczyć im, bo wpojono nam, że świadczą one o byciu „złym rodzicem”? Im bardziej odsuwasz je od siebie, tym – paradoksalnie – stają się silniejsze, głośniejsze, aż w końcu twój umysł podpowiada Ci, że rzeczywiście „musisz być okropną matką/ojcem”, skoro w taki sposób myślisz o swoim rodzicielstwie.

Jeśli zdarza Ci się doświadczać nieprzyjemnych uczuć i myśli dotyczących wychowywania dzieci, nie jesteś sam/a. A ta książka jest właśnie dla Ciebie.

To, co czujesz i myślisz ma znaczenie

Bycie rodzicem jest trudne. Bywa nie lada wyzwaniem i niesie ogromną odpowiedzialność za młodego człowieka. Mimo tego, dzieci nie rodzą się z dołączoną instrukcją obsługi, a my, rodzice, nie posiadamy wgranego „programu” opieki nad niemowlętami. Nic więc dziwnego, że istnieje wiele podejść i metod wychowawczych, mających pomóc w radzeniu sobie z trudami rodzicielstwa. Programy te jednak zwykle skupiają się na konkretnych strategiach i technikach, pomijając zupełnie znaczenie tego, co dzieje się w głowach rodziców mierzących się z wyzwaniami rozwojowymi swoich dzieci.

Autorki książki Radość rodzicielstwa zauważają, że kluczowym elementem w procesie wychowania są nie tyle stosowane metody, ale właśnie nasze myśli i uczucia w kontekście relacji z dzieckiem. W skrócie, istotna jest narracja, którą podpowiada nam umysł w trudnych wychowawczo momentach oraz to, co z nią zrobimy.

Zaakceptuj, wybierz i działaj – ACT

RADOŚĆ RODZICIELSTWA. Jak odnaleźć równowagę, spokój i szczęście, stosując techniki terapii akceptacji i zaangażowania

Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT), na której opiera się Radość rodzicielstwa, to podejście behawioralne skupiające się na umiejętności akceptowania myśli i odczuć pojawiających się w trudnych sytuacjach i działania zgodnie z tym, co jest dla nas w wychowaniu dziecka najważniejsze. Brzmi skomplikowanie?

Pamiętasz ostatni raz, gdy Twoje dziecko zrobiło awanturę na cały sklep, bo chciało koniecznie dostać czekoladę? Czułaś/eś złość, wstyd, obawę, przed tym, co powiedzą inni? Może pojawiły się myśli „Nie radzę sobie”, „Zaraz pokażę mu, gdzie jego miejsce”?  Miałaś/eś ochotę nawrzeszczeć na dziecko i wyciągnąć je na siłę ze sklepu?

ACT uczy tego, by nie podążać „ślepo” za swoimi myślami i uczuciami, ale zaakceptować je i zachować się w zgodzie z rodzicielskimi wartościami.  W praktyce, zamiast wybuchać złością i krzyczeć na dziecko, możemy starać się zrozumieć jego emocje i empatycznie postawić granice dla niechcianego zakupu. Myślisz, że to niemożliwe? Autorki zachęcają do wypróbowania technik ACT w wersji „dla rodziców”: defuzji czyli dystansowania się do własnych myśli, akceptacji istniejących uczuć oraz uważności. Ich zastosowanie pomoże reagować na rzeczywiste potrzeby dziecka, a nie na pojawiające się w naszej głowie myśli.

Rodzic na autopilocie

Rodzicielstwo bywa niczym jazda na pędzącej karuzeli. Nie masz czasu zastanowić się nad tym, czy jadłaś/eś dziś śniadanie, a w nawale codziennych obowiązków twoje zachowania i sposoby reagowania na dziecko stają się niczym prowadzenie samochodu na autopilocie.  Działasz bez zastanowienia, poza kontrolą i często, już po fakcie, doświadczasz wyrzutów sumienia. W takich warunkach bardzo łatwo stać się rodzicem „odruchowym” zamiast świadomie kształtować proces wychowawczy. Z pomocą przychodzą autorki, które pomagają określić zestaw rodzicielskich wartości – czyli rzeczy, na których nam najbardziej zależy w wychowywaniu dzieci.

„Skocz, a siatka się pojawi”

Zgodnie z podejściem ACT wartości to nie cele, ale pewien kierunek, który decydujemy się obrać na rodzicielskiej drodze. W książce znajdziemy szereg ćwiczeń, dzięki którym będziemy mogli rozpoznać nasz wewnętrzny „kompas” i nauczyć się poruszać zgodnie z jego wskazaniami. Dowiemy się również, jak radzić sobie, gdy pojawia się dyskomfort, zwątpienie i chęć wycofania się. Będziemy mieli szansę nauczyć się, że realizowanie wartości wymaga podejmowania ryzyka i wiary, że gdy „skoczymy, to siatka się pojawi”. Autorki podkreślają, że mimo pojawiających się trudności, warto próbować, bo stawką jest rodzicielstwo zgodne z tym, co dla nas najważniejsze.

„Radość rodzicielstwa” – dla kogo i co w niej znajdę?

Radość rodzicielstwa to pozycja dla wszystkich, którzy czasami czują, że w swoim rodzicielstwie utknęli w martwym punkcie. Opisane w książce przykłady i metody odnoszą się głównie do dzieci w wieku 2-8 lat, ale z powodzeniem mogą być wykorzystane również w bardziej zaawansowanej grupie wiekowej.

Książka uczy, jak wykorzystać metody terapii ACT w połączeniu ze standardowymi, naukowo potwierdzonymi technikami behawioralnymi. Omawia strategie pracy z wyzwaniami i trudnościami wychowawczymi, takimi jak m.in. wybuchy złości, agresja, zachowania opozycyjne, lęk, wycofanie, problemy w kontaktach społecznych. Każda z proponowanych metod jest dokładnie opisana i okraszona ćwiczeniami, które mają pomóc Czytelnikowi wcielić ją w życie. Stąd też Radość rodzicielstwa to nie tylko zwykła książka, ale przede wszystkim spójny i wartościowy poradnik dla każdego, kto chce stać się bardziej świadomym rodzicem i lepiej radzić sobie z wyzwaniami, jakie stawia na naszej drodze wychowywanie dzieci.

PS A na koniec niespodzianka! 🙂 Dla 6 z Was mamy po egzemplarzu recenzowanej powyżej książki. Co należy zrobić, aby ją otrzymać? Wystarczy wysłać maila na adres kontakt@zdrowaglowa.pl w tytule wpisując „Radość rodzisielstwa”. Książki powędrują do osób, których maile przyjdą do nas jako 10, 20, 30, 40, 50 i 60. Do dzieła! 🙂

Książka dostępna jest na stronie Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego.

Karolina Ziegart-Sadowska

Karolina Ziegart-Sadowska – psycholog, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, neurobiolog z wykształcenia i zamiłowania. Prowadzi psychoterapię dorosłych, dzieci i młodzieży w podejściu poznawczo-behawioralnym z wykorzystaniem technik “trzeciej fali” (ACT, Terapia Schematów, Mindfulness). Wspiera również rodziców w pokonywaniu trudności wychowawczych i kształtowaniu kompetencji rodzicielskich. W swojej pracy szczególną wagę przypisuje tworzeniu bezpiecznej, pełnej szacunku i otwartości relacji terapeutycznej. Ceni metody oparte o dowody naukowe. Prowadzi prywatną praktykę i tworzy portal nietylkopsycholog.pl.
Strona | Facebook | Instagram

Artykuł powstał we współpracy z Gdańskim Wydawnictwem Psychologicznym.

Podcast Zdrowa Głowa