Poradnie psychologiczno-pedagogiczne, ośrodki terapeutyczne i prywatne gabinety, coraz częściej w swojej ofercie posiadają udział w Treningu Umiejętności Społecznych jako formy pracy z dziećmi i młodzieżą. Czym są te spotkania? Do kogo są skierowane i na czym polegają? W niniejszym tekście przybliżę formułę TUS i jego zastosowania w pracy z grupą.

Reklama

 

Czym jest Trening Umiejętności Społecznych?

 

Trening Umiejętności Społecznych (TUS) to grupowa forma pomocy psychologicznej skierowana do dzieci i młodzieży. Spotkania mają formę treningu grupowego, który opiera się na założeniach kognitywnego nauczania. W praktyce oznacza to, że podczas treningów dzieci rozwijają umiejętności społeczne bazując na konkretnej wiedzy, którą zdobyły podczas spotkań.

 

Zajęcia są prowadzone przez jednego lub dwóch trenerów (terapeutów), którzy razem z pozostałymi członkami grupy modelują zachowania uczestników tak, by były zgodne z normami społecznymi. Grupa jest zazwyczaj zamknięta i mała, licząca od 3 do 7 osób. Taka formuła daje uczestnikom poczucie bezpieczeństwa, przewidywalności i stałości.

Reklama

 

Dla kogo jest Trening Umiejętności Społecznych?

 

Treningi dedykowane są dzieciom, które mają trudności z nawiązywaniem i utrzymaniem relacji z rówieśnikami i dorosłymi. Pomagają osobom z diagnozą ADHD i Zespołem Apsergera, a także dzieciom i młodzieży, która ma trudności w przestrzeganiu norm społecznych i adaptacji do nowych sytuacji.

 

Udział w TUS powinien być poprzedzony konsultacją z osobą prowadzącą takie zajęcia lub psychologiem, który potwierdzi, że taka forma pracy jest adekwatnym rozwiązaniem dla dziecka. Czasami zgłaszają się do mnie na konsultację rodzice, którzy przeczytali lub dowiedzieli się od kogoś o TUS i uważają, że jest to najlepsza forma pomocy ich dziecku. Tymczasem podczas spotkania z rodzicami i dzieckiem okazuje się, że lepszym rozwiązaniem będzie praca indywidualna lub terapia rodzinna, ponieważ problem jest bardziej złożony. Spotkanie ze specjalistą daje więc możliwość lepszego poznania dziecka, rodziny i dobrania odpowiedniej formy wsparcia.

 

Wartość zabawy grupowej w procesie terapeutycznym

 

Już od małego jesteśmy częścią różnych grup społecznych – formalnych (klasa) i nieformalnych (rodzina, przyjaciele). Niektóre dzieci odnajdują się w tych grupach i rolach, jakie w nich pełnią bez problemu. Inne nie potrafią znaleźć swojego miejsca w danej społeczności lub potrzebują wsparcia i potwierdzenia, że ich sposób działania jest dobry. Tej drugiej grupie z pomocą przychodzą terapeuci i Treningi Umiejętności Społecznych. Podczas spotkań uczestnicy biorą udział w zabawach grupowych, które stanowią tło do rozwijania umiejętności społecznych. Dlaczego zabawy grupowe? Dzieci uczą się i komunikują z rówieśnikami przy pomocy zabawy, dlatego też zabawa grupowa w procesie terapeutycznym jest dla nich naturalna i przynosi szereg pozytywnych zmian.

 

Udział w takiej zabawie to dla dzieci okazja do rozwijania spontaniczności i gotowości do podejmowania ryzyka. Uczestnicy obserwują pozostałe osoby, ich sposób radzenia i rozwiązywania problemów, a także okazywania i nazywania emocji. Przyglądając się innym, ich reakcjom  i działaniom, mogą modelować swoje zachowania i uczyć się wybierać najlepsze dla nich rozwiązania. Prowadząc TUS mam okazję dostrzegać zdziwienie wśród uczestników, jak bardzo ich reakcje, a także próg akceptacji różnych zachowań, jest różny. Wspólne zabawy i zadania, przed jakimi stoi grupa, są okazją do dostrzeżenia różnic pomiędzy ludźmi i zaakceptowania ich.

 

Często porównuję grupę treningową do mini laboratorium, gdzie dzieci w bezpiecznych warunkach mogą uczyć się, testować i modyfikować swoje zachowania i reakcje. Mając ustalone ramy i zasady pracy, wsparcie ze strony prowadzących, stałych uczestników spotkań mogą otworzyć się i spróbować zmienić lub nauczyć się innych schematów zachowań. Podczas treningów jednym z elementów pracy jest dawanie informacji zwrotnej. Sama grupa – jej członkowie, dynamika działań, ma więc charakter leczący.

 

Na zakończenie

 

Pracując przy TUS, widzę jak zmieniają się uczestnicy, ich funkcjonowanie i zachowania. Początkowa niechęć, trudność we współdziałaniu i realizowaniu celów, z czasem maleje. Pojawia się przestrzeń na rozmowę, wypracowanie rozwiązań, a także troskę o innych i o siebie samego. Również dzieci biorące udział w treningach dostrzegają te zmiany w sobie i pozostałych. Dzięki temu z większą chęcią i motywacją przychodzą na kolejne spotkania i widzą w nich sens.

 

W przypadku rozwijania umiejętności społecznych, grupowa forma pomocy może się okazać najlepszym rozwiązaniem. Warto jednak pamiętać, że spotkanie z psychologiem i rozmowa ze specjalistą, pomogą dobrać najlepszą formę pomocy dziecku i rodzinie.

 

Bibliografia:

  • Reddy L., Rozwijanie umiejętności społecznych dziecka. Interwencja przez zabawę Warszawa 2017, PWN
  • Święcicka J., Ja i grupa. Trening dla uczniów. Warszawa 2007, Wydawnictwo Difin

 

Małgorzata OwczarekMałgorzata Owczarek – jestem psychologiem dziecięcym. Na co dzień pracuję z dziećmi i rodzicami przygotowując ich do rozłąki związanej z pójściem do przedszkola. Prowadzę grupy terapeutyczne dla dzieci w wieku szkolnym w poradni psychologiczno-pedagogicznej, a także warsztaty i konsultacje dla rodziców.

Swoje doświadczenie, zdobywałam współpracując z Kliniką Dzieci i Młodzieży Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz jako koterapeuta przy Treningach Umiejętności Społecznych.

Prowadzę bloga dla rodziców i osób pracujących z dziećmi: www.malgorzataowczarek.pl

.

Reklama