Czy zastanawiałeś się kiedyś jaki jest poziom Twojej inteligencji? Jaka „część” Twojego mózgu pomaga Ci rozwiązywać zadania szkolne, a także problemy dnia codziennego? I co najważniejsze: czy da się ten system ulepszyć i sprawić byśmy szybciej i lepiej wykonywali operacje umysłowe?

Jeśli przynajmniej na jedno z tych pytań odpowiedziałeś twierdząco, to warto byś zajrzał do książki „Ukryty geniusz”, w której autor stara się przybliżyć czym jest inteligencja, jak postrzegano ją na przestrzeni lat, a także w jaki sposób można ulepszyć działanie mózgu.

Inteligencja – czyli co się kryje w naszych głowach

Naukowcy od dawna zastanawiają się nad definicją inteligencji, a także nad sposobami jej mierzenia. Obiektywne ujęcie tematu przysparza wielu trudności, gdyż jest mocno związane z kulturą i kontekstem życia danej jednostki. W zachodnich społeczeństwach człowiek inteligentny to taki, który potrafi w szybkim tempie przeprowadzać proces myślowy, aby odpowiedzieć na zadane pytanie, natomiast we wschodnich liczy się głównie dojrzałość i precyzja rozwiązania, a nie jego tempo. Autor dla uproszczenia tematu ukazuje nieformalne ujęcie inteligencji, jako korzystania z tego co się ma, by osiągnąć to czego się pragnie.

„Ukryty geniusz” – recenzja książki

Mimo trudności definicyjnych już od XIX wieku podejmowano próby mierzenia zdolności intelektualnych na różne sposoby i z różnymi założeniami. Zaczynając od powiązania inteligencji ze sprawnością przetwarzania zmysłowego, poprzez koncepcję potencjału inteligencji ogólnej, kończąc na odpowiednio skonstruowanych testach i zadaniach. Psycholodzy badając uczniów, wykazali, że bardzo istotnym czynnikiem warunkującym dobre wyniki w nauce, jest sposób myślenia o inteligencji. Dzieci, które uważały, że ich potencjał intelektualny jest niezmienny i przypisany im od urodzenia, mniej chętnie podejmowały wysiłek oraz nowe wyzwania, a w rezultacie uzyskiwały gorsze wyniki, niż uczniowie, którzy uważali, że potencjał intelektualny można rozwijać. Czy więc naprawdę mamy większe możliwości intelektualne, niż nam się wydaje?

Zagadki umysłu – wrodzony i nabyty Zespół Sawanta

Istnienie Zespołu Sawanta, czyli występowania u osób nim dotkniętych jakiejś wyjątkowej zdolności intelektualnej, np. bardzo rozwiniętej pamięci fotograficznej, talentu plastycznego czy niezwykłych zdolności matematycznych przy jednoczesnym niskim poziomie inteligencji ogólnej  (czasami utrudniającym samodzielne funkcjonowanie), od zawsze interesowało naukowców badających mózg. Zakładają oni, że zjawisko to związane jest ze zmianą układu połączeń w mózgu. Przejęcie zadań jednych struktur przez inne, które działają w odmienny sposób, generuje wybitną zdolność jednostki w jakimś zakresie. Jeszcze bardziej niż wrodzony Zespół Sawanta, interesuje badaczy nabywanie niezwykłych umiejętności przez ludzi po wypadkach i urazach mózgu. Taki stan, nazwany nabytym Zespołem Sawanta również łączy się ze zmianą ścieżek neuronalnych. Często oprócz nagłego pojawienia się wyjątkowych umiejętności plastycznych, muzycznych czy pamięci doskonałej, jakaś inna zdolność intelektualna ulega pogorszeniu. Podążając za autorem książki, możemy się przekonać, że wypadek czy nietypowy rozwój to nie jedyny sposób na zwiększenie potencjału intelektualnego.

Prąd, leki, wykonywanie zadań – jak skłonić mózg do lepszego działania

Dzięki współczesnej neuronauce i mapowaniu mózgu naukowcy oprócz dokładnego określenia struktur odpowiedzialnych za konkretne funkcje intelektualne potrafią także wpływać na pracę mózgu poprzez wzmacnianie połączeń neuronalnych. Używają do tego elektrostymulacji, leków lub treningu mentalnego, czyli wielokrotnego rozwiązywania zadań ćwiczących funkcje poznawcze. Metody te mają na celu odblokowanie zdolności kognitywnych , które posiada dany człowiek, tak by usprawnić jego zdolności intelektualne w określonym zakresie.

Autor w książce „Ukryty geniusz” w zabawny i szczegółowy sposób opisuje swoje własne doświadczenia związane z tym tematem, zarówno w zakresie elektrostymulacji, jak i przyjmowania leków. Ukazuje czytelnikowi eksperyment na samym sobie, który między innymi ma zapewnić mu lepsze wyniki w testach Mensy. Zdradza także szczegóły działania tej instytucji oraz tematy poruszane na spotkaniach. W książce przedstawione są także historie innych ludzi poddanych elektrostymulacji lub przyjmujących leki.

Autor pokazuje perspektywę przyszłości neuronauk, a co za tym idzie zaczyna zadawać pytania o etyczność i moralność podejmowanych działań.

Leczenie chorób czy sposób na wygraną – dylematy współczesnej nauki

W książce „Ukryty geniusz” przedstawione są różne dziedziny życia, w których można wykorzystać usprawnianie potencjału intelektualnego poprzez elektrostymulację czy leki. Leczenie w ten sposób chorób psychicznych czy wspomaganie słabszych intelektualnie uczniów, budzi znacznie mniej kontrowersji niż chęć wygranej w zawodach lub zdania trudnego egzaminu na studiach. Możliwości te są jednak tak kuszące, że oprócz badań i terapii przeprowadzanych w kontrolowanych warunkach przez specjalistów już dziś możemy spotkać amatorów tworzących urządzenia do elektrostymulacji, a także zajmujących się handlem lekami pobudzającymi potencjał poznawczy.

Czy i jak odkrycia naukowców wpłyną na nasze codzienne życie trudno przewidzieć, ale ponieważ ta rewolucja już się zaczęła, warto dowiedzieć się o niej więcej zaglądając do książki i wyrobić sobie własne zdanie na ten temat.

PS A na koniec niespodzianka! 🙂 Dla 6 z Was mamy po egzemplarzu recenzowanej powyżej książki. Co należy zrobić, aby ją otrzymać? Wystarczy wysłać maila na adres kontakt@zdrowaglowa.pl w tytule wpisując „Ukryty geniusz”. Książki powędrują do osób, których maile przyjdą do nas jako 10, 20, 30, 40, 50 i 60. Do dzieła! 🙂

Książka dostępna jest na stronie Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Marta Szczepaniak – Psycholog, absolwentka podyplomowych studiów z zakresu neuropsychologii i diagnozy neuropsychologicznej. Pracuje z niemowlętami, małymi dziećmi oraz ich rodzicami w Ośrodku Dziennej Rehabilitacji Neurologicznej. Prowadzi konsultacje indywidualne i zajęcia grupowe. Zajmuje się także diagnozą i terapią neuropsychologiczną starszych dzieci. Lubi czekoladę i podróże. Mama Mieszka.

Artykuł powstał we współpracy z Wydawnictwem Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Author Zdrowa Głowa

More posts by Zdrowa Głowa

Leave a Reply

Podcast Zdrowa Głowa