Skip to main content

Ludzie bardzo często mówią o tym, że chcieliby mieć większe poczucie własnej wartości. Czym w zasadzie ono jest? Jak je rozumieć? Jak właściwie o nie zadbać? Jak poradzić sobie z ciągłym kwestionowaniem siebie? Te oraz inne zagadnienia związane z poczuciem własnej wartości wyjaśnia Glenn R. Schiraldi, autor książki „Jesteś kimś więcej niż myślisz”

Po co jest nam zdrowe i stabilne poczucie własnej wartości?

Niechęć do siebie przyczynia się do takich problemów jak depresja, lęk, dolegliwości psychosomatyczne, wrogość, nieufność wobec innych, nadużywanie alkoholu i substancji psychoaktywnych, nadwrażliwość na krytykę, trudności w relacjach społecznych i wiele innych. Negatywne automatyczne myśli typu: „ciągle robię źle”, „jestem niewystarczająca_y” wpływają na nastrój i podejmowane działania. Dlatego troska o poczucie własnej wartości jest tak ważna – dzięki dobrej opinii o sobie łatwiej jest podejmować nowe wyzwania, mieć większą motywację do działania, wierzyć w swoje możliwości, ale i być dla siebie wyrozumiałym_ą.”

Co jest ważne zanim zaczniesz pracować ze swoim poczuciem własnej wartości?

Dbanie o zbilansowaną dietę, ćwiczenia fizyczne, ruch są bardzo ważne w kondycji mózgu i nastroju. Można mieć najlepsze oprogramowanie komputera, ale bez odpowiedniego sprzętu nie będzie on działał właściwie. Tak samo jest z wiedzą. Można mieć cały wachlarz różnych narzędzi i technik, ale nieodżywiony i niewypoczęty mózg nie będzie w stanie efektywnie ich używać. Dlatego autor książki już na jej początku zwraca uwagę na ważny aspekt – zadbanie o komfort fizyczny, by móc dalej efektywnie z niej korzystać. 

Co przyczynia się do rozwoju poczucia własnej wartości?

Oczywiście nie bez znaczenia jest to jakich mieliśmy opiekunów w dzieciństwie. Szczęście mają ci, których rodzice na własnym przykładzie pokazywali czym jest poczucie własnej wartości. Jednak nie wszyscy otrzymali od rodziców odpowiednie wsparcie, a mimo to mają wysokie poczucie własnej wartości. Jak więc je rozwijać? Wiele osób zakłada, że wartość człowieka to jego umiejętności, talenty, akceptacja otoczenia. Autor pokazuje, że nie jest to właściwe stanowisko, od którego należy zaczynać jej budowanie. Faktem jest, że poczucie wartości podlega wahaniom. Jednocześnie dzięki swojej zmienności daje to nadzieję na to, że możliwa jest praca nad nim i jego zmiana. 

Jak budować w sobie poczucie własnej wartości?

By była możliwa praca nad poczuciem własnej wartości, wymaga zdefiniowania czym ono w zasadzie jest. Autor wyjaśnia, że to „realistyczna, doceniająca opinia o samym sobie”. Bazuje na trzech czynnikach: bezwarunkowej wartości człowieka, bezwarunkowej miłości i wzrastaniu. Ludzi często zniechęcają próby budowania poczucia własnej wartości, ponieważ zaczynają swoją pracę od wzrastania. Okazuje się, że ważna jest sekwencja poszczególnych składowych, ponieważ bez mocnych podstaw poczucie własnej wartości staje się nadmiernie chwiejne. Np. jeśli komplement sprawia, że czujesz się lepiej to krytyka może przyczyniać się do poczucia gorszości. Pojawia się zatem pytanie czy produktywność, osiągnięcia czy aprobata ze strony innych są sposobem na poprawę poczucia własnej wartości. Autor zmusza do refleksji, że to samo co podnosi poczucie własnej wartości jednocześnie może je osłabiać. 

Trzy składowe poczucia własnej wartości 

Bezwarunkowa wartość człowieka

Założenie o bezwarunkowej wartości człowieka opiera się na tym, że jest się tak samo ważną i cenną osobną jak każda inna. Rodzimy się w pełni kompletni, ponieważ człowiek już w momencie narodzin posiada zarodki atrybutów, które są potrzebne do wzrastania. Z czasem, wokół człowieka pojawiają się czynniki zewnętrzne, które mogą przesłonić jego podstawową wartość. Czynnikami zewnętrznymi mogą być osiągnięcia, zasługi, bogactwo, pozycja, status, określone cechy charakteru, głos, ubrania i wiele innych. Nie da się na nich zbudować swojej podstawowej wartości, a nadmierne „przywiązanie się do nich” może być swego rodzaju życiową pułapką w konsekwencji i tak nie zapełniającą pustki. 

Każdy człowiek ma bezwarunkową wartość, jednak ze względu na różne doświadczenia życiowe nie każdy zdaje sobie z tego sprawę. Autor proponuje za pomocą technik terapii poznawczo-behawioralnej oraz terapii akceptacji i zaangażowania zmianę autodestrukcyjnego sposobu myślenia na bardziej racjonalny.  Zachęca poprzez konkretne propozycje ćwiczeń do doceniania swojej podstawowej wartości oraz do wypracowywania nawyku pozytywnego myślenia o swoim Ja. 

Bezwarunkowa miłość

Bezwarunkowa miłość to zdrowe uczucie do samego siebie wyrażające się poprzez życzliwość wobec siebie, samowspółczucie, docenianie siebie, własnych pozytywnych cech, ale również swojego ciała. Jest to jednocześnie decyzja, która jest  podejmowana każdego dnia. 

Wzrastanie

Wzrastanie to rozwijanie tych atrybutów, które już istnieją w formie zarodkowej. To rozwijanie własnego potencjału i zdolności. Polega na „oszlifowaniu diamentu” jakim jest podstawowa wartość i wydobycie jej na światło dzienne. Jest to możliwe jedynie w bezpiecznej bazie jaką jest poczucie wartości i miłość. Wzrastając jesteśmy zadowoleni z siebie, ponieważ wiemy, że robimy wszystko co możemy, w tempie własnych możliwości, by stawać się coraz lepszym.

Budowanie poczucia własnej wartości jest możliwe, poprzez rozwijanie doceniającej postawy wobec siebie, samoakceptację, pokonywanie samokrytyki. Jest procesem, a nie rezultatem. To pozwala czuć satysfakcję, pomimo tego, że nie osiąga się zamierzonego celu lub mierzy się z niepowodzeniami. Konkretne ćwiczenia, w które uzupełniona jest książka z pewnością będą krokiem do lepszej relacji z samym sobą i pomogą budować zaufanie do siebie. 

Książka dostępna jest na stronie Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego.

PS A na koniec niespodzianka! Dla 6 z Was mamy po egzemplarzu recenzowanej powyżej książki. Co należy zrobić, aby ją otrzymać? Wystarczy wysłać maila na adres hello@zdrowaglowa.pl w tytule wpisując „Jesteś kimś więcej, niż myślisz”. Książki powędrują do osób, których maile przyjdą do nas jako 5, 10, 15, 20, 25 i 30. Do dzieła! 

Autorka:

Agnieszka Olchowik – psycholog, certyfikowany psychoterapeuta CBT.
Ukończyła 4-letnie szkolenie psychoterapeutyczne w Szkole Terapii Poznawczo- Behawioralnej przy Uniwersytecie SWPS pod kierownictwem dr Agnieszki Popiel i dr Ewy Pragłowskiej oraz studia podyplomowe “Psychosomatyka i somatopsychologia”.

Artykuł powstał we współpracy z Gdańskim Wydawnictwem Psychologicznym.

Zdrowa Głowa

About Zdrowa Głowa

Leave a Reply