Skip to main content

Dlaczego części z nas trudniej przychodzi krótka rozłąka z partnerem? Dlaczego w niektórych związkach zazdrości jest więcej? Skąd wśród części par pojawia się lęk przed bliskością, podczas gdy inne nie mają z nią najmniejszych problemów? Na te i wiele innych pytań odpowiada nam Bowlby, który wykazał, że relacje z pierwszymi opiekunami działają jak matryca, która w późniejszym czasie warunkuje sposób wchodzenia w bliskie związki. Zjawisko to opisywane jest mianem „stylów przywiązania”, a twórca wyróżnił ich trzy typy: bezpieczny, lękowo-ambiwalentny i unikowy (Liberska i Suwalska, 2011).

Bartholomew, badacz więzi u osób dorosłych opisał style więzi jako wypadkowe kombinacji obrazu siebie który może być pozytywny lub negatywny oraz obrazu innych który podobnie może być pozytywny i negatywny. Do tego dochodzi jeszcze kombinacja poziomów przeżywanego lęku oraz/lub unikania w doświadczaniu relacji.

Trzy style przywiązania

Osoby o bezpiecznym przywiązaniu charakteryzują się wyższym poczuciem własnej wartości, postrzegają swojego partnera jako bardziej wspierającego, potrafią wytłumaczyć sobie w korzystny sposób jego niepożądane zachowania oraz mają bardziej adaptacyjny sposób radzenia sobie z problemami niż przedstawiciele innych styli. Cechuje ich też niski poziom przeżywanego lęku oraz unikania w relacji. Tworzą stabilne relacje, czerpią satysfakcję z intymności oraz dążą do bliskości z drugą połówką. Z kolei wśród osób, charakteryzujących się stylem unikowym, mogą wystąpić problemy z obdarzaniem swojego partnera zaufaniem, co może skutkować mniejszym poczuciem intymności. Pojawia się podwyższony opór przed zaangażowaniem w relacje, a bliskość i intymność czasem wywołuje u nich lęk. Z wyższym poziomem lęku problemy mogą mieć też przedstawiciele stylu lękowo-ambiwalentnego, którzy mogą przeczuwać że zostaną odrzuceni przez co obawiają się rozpadu związku. Zdarza się im odczuwać dyskomfort psychiczny, a z tyłu głowy pojawiają się pytania typu “Co jeśli moja druga połówka znajdzie sobie kogoś innego?”.

Reklama

Wzorce przywiązania a fazy budowania związku

Podczas pierwszej fazy budowania związku osoby bezpiecznie przywiązane czują się dość swobodnie przebywając z drugą osobą. Badania pokazują również, że osoby charakteryzujące się stylami pozabezpiecznymi częściej mają problemy z ujawnianiem siebie. Może się to przejawiać dostarczaniem partnerowi mnóstwa intymnych szczegółów z życia w krótkim czasie lub trzymaniem go w tajemnicy ze względu na strach przed reakcją drugiej strony.

Na etapie konsolidacji związku bezpieczny styl przywiązania daje optymistyczne perspektywy. Partnerzy z tym stylem zazwyczaj bardziej angażują się w związek niż reprezentanci pozostałych stylów. Osoby o unikającym stylu mogą mieć kłopot z rozumieniem emocji swojego partnera romantycznego i są mniej zainteresowani jego uczuciami. Z kolei przy stylu lękowo-ambiwalentnym partnerzy mogą być zbyt zaabsorbowani swoimi trudnymi emocjami przez co trudniej skupić im się także na odczuciach partnera. Osoby charakteryzujące się pozabezpiecznym wzorcem przywiązania rzadziej zachęcają partnerów do rozwoju i mogą borykać się z większymi problemami w zakresie oferowania i otrzymywania wsparcia.

Na etapie utrzymania związku, znów przedstawiciele bezpiecznego stylu przywiązania odnoszą lepsze wyniki, a ich relacje są najstabilniejsze. Kluczowa dla utrzymania związku jest umiejętność komunikacji, która przy stylu unikającym jest utrudniona ze względu na tendencje do unikania rozmawiania o problemach i wycofywania się z konfliktu. Z kolei w stylu lękowo-ambiwalentnym utrudnienia ujawniają się w formie kłopotów z odczytaniem intencji drugiej strony, co spowodowane jest tendencją do koncentrowaniu się na sygnałach potencjalnego odrzucenia. Warto również podkreślić, że przedstawiciele stylu bezpiecznego, jeśli konflikt już wystąpi, lepiej potrafią nim zarządzać, nie doprowadzając do jego eskalacji, dążąc do współpracy i kompromisów. Nawet podczas niezgodności, rzadziej sięgają po agresję, nie unikają partnera, starając się wciąż okazywać czułość oraz są bardziej skłonni do wybaczenia. Jednak styl przywiązania bezpiecznego działa jak bufor na negatywne reakcje, chroniąc relację przed destrukcją, a co za tym idzie zmniejsza ilość negatywnych interakcji oraz cechuje się większą zdolnością do tolerowania frustracji. Również pozytywne zachowania ze strony partnera są lepiej odbierane przez reprezentantów stylu bezpiecznego, którzy odnoszą się do nich z większą wdzięcznością oraz radością. Przedstawiciele stylów pozabezpiecznych rzadziej cieszą się z sukcesów drugiej połówki, często wyrażając krytycyzm oraz zazdrość. Styl bezpieczny również przyczynia się do udanego związku wpływając na zwiększenie satysfakcji seksualnej. Przedstawiciele stylu unikającego często czują się niekomfortowo z bliskością, przez co nie angażują emocjonalnego doświadczania stosunku. Z kolei reprezentanci stylu lękowo-ambiwalentnego mogą traktować współżycie jako sposób na zaspokojenie silnej potrzeby bezpieczeństwa i miłości. Badania pokazują, że styl bezpieczny zwiększa satysfakcję ze związku, nawet w sytuacjach stresowych (Mikulincer i Shaver, 2013).

Świadomość własnego stylu przywiązania i co dalej?

Myślę, że wiedza na temat tego jaki styl reprezentujemy może dać duże pole do pracy nad ulepszaniem relacji z partnerem. W związku, gdzie jedna osoba reprezentuje wyraźnie bezpieczny styl przywiązania być może łatwiej jest poprawić jakość relacji, inspirując się zachowaniem drugiej połówki. Ciekawe jest dla mnie, czy można radykalnie zmienić swój styl przywiązania i jakie kroki należałoby podjąć, aby było to możliwe. Podejrzewam, że pożądane zachowania ze strony partnera mogą aktywować w nas pozytywne reakcje, jednak pytanie brzmi: jak długotrwały jest to efekt? Do poprawy stylu więzi na pewno przyczyni się przede wszystkim terapia indywidualna. Choć w przypadku dużych problemów z więzią może być trudno zmienić styl na bezpieczny, jednak można się do niego znacznie przybliżyć i tym samym znacznie poprawić jakość funkcjonowania w związku.

Reklama

Bibliografia:

  • Liberska, H., i Suwalska, D. (2011). Styl przywiązania a relacje partnerskie we wczesnej dorosłości. Psychologia Rozwojowa, 16(1), 25-39. http://www.ejournals.eu/Psychologia-Rozwojowa/Tom-16-2011/Numer-1-2011/art/524/
  • Mikulincer, M. i Shaver, P. R. (2013). The role of attachment security in adolescent and adult close relationships. W: J. Simpson i L. Campbell (red.), The Oxford Handbook of Close Relationships (s. 1-47). Oxford Handbooks Online.

Autorzy:

Magdalena Adamczak – jestem studentką trzeciego  roku psychologii. Aktualnie jestem w trakcie pisania pracy licencjackiej, która dotyczy psychologii miłości, a dokładniej lęku przed śmiercią i bliskich związków. Interesuje mnie temat relacji międzyludzkich oraz psychologia dziecięca. Współpracowałam z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, a chwilowo pracuję jako trener grupowy, prowadząc zajęcia samorozwojowe dla dzieci.

Sebastian Górniak – specjalizuję się w psychologii społecznej i klinicznej. Obszary które interesują mnie szczególnie to osobowość, świadomość, seksuologia, miłość i bliskie relacje, psychoterapia indywidualna i par – zwłaszcza podejścia tzw. 3 fali, social cognition i psychologia polityki. W mojej pracy magisterskiej badałem związki pomiędzy tym jak ludzie konstruują swoje rozumienie moralności a ich poglądami społeczno-politycznymi. Obecnie certyfikuję się jako mediator oraz uczęszczam na szkolenie terapeutyczne. Prywatnie pasjonat astrofizyki i kina, zwłaszcza filmów grozy i dzieł niezależnych.

Badanie online dla par

Wraz z zespołem badawczym Olgi Kamińskiej z wydziału psychologii Uniwersytetu SWPS rozpoczynamy badanie online dla par! Poszukujemy osób pełnoletnich, będących razem w związku od minimum siedmiu miesięcy, którzy chcieliby urozmaicić swój wspólnie spędzany czas, a przy okazji mieć wkład w najnowsze badania naukowe. Nie oczekujemy żadnych specjalnych umiejętności, ani wiedzy. Zapewniamy anonimowość wszystkich uzyskanych danych (będą one analizowane wyłącznie na poziomie grupy), a do tego urozmaicenie wspólnego czasu, dobrą zabawę oraz nagrody za uczestnictwo w projekcie!

Reklama

Jak będzie przebiegać badanie? Na początku wypełnicie ankietę rekrutacyjną – zakwalifikowane osoby przejdą dalej. Następnie wypełnicie ciekawe kwestionariusze oraz zadania – pytania w tej części pozwolą Wam na wgląd w siebie. Trzecia część będzie trwała miesiąc, w jej trakcie będziecie uczestniczyć w cotygodniowych spotkaniach online (ok. 30min) – wszystko w zaciszu domowym, bez kamerki czy innego nadzoru z naszej strony. Między badaniami będziecie wypełniać króciutkie zadania (ok. 15min.). Na koniec badania wypełnicie domykającą ankietę i zadania. Jeśli jesteście zainteresowani lub macie więcej pytań, sięgnijcie po linki poniżej!

Link do strony badania: https://bit.ly/2RfEuMo
Link do ankiety rekrutacyjnej: https://bit.ly/2RRoccn
Link do wydarzenia na Facebook’u: https://bit.ly/33DsC9o

Reklama
Zdrowa Głowa

About Zdrowa Głowa

Leave a Reply